Artyści

CHYSKYYRAI (Rosja)

To wydarzenie z pogranicza koncertu i spektaklu. Chyskyyrai, syberyjska śpiewaczka i szamanka, prezentuje różnorodność i bogactwo tradycyjnych technik wokalnych Jakucji. Tworzy wyjątkowo emocjonalny i intrygujący spek- takl, którym prowadzi widzów oraz samą siebie na granice szamańskiej histerii.
Artystka wykorzystuje regionalne eposy (olonho), piosenki ludowe, sięga przy tym także do naśladownictwa głosów zwierzęcych. Olonho to epos Jakucji, przekazywany ustnie. Składa się z mitów teogonicznych, kosmogonicznych oraz mitu o stworzeniu ludzi i ich dusz. Jak podaje olonho, wszechświat zbudowany jest z trzech osobnych światów: świata najwyższego, w którym żyją jasne bóstwa (aïyy), sześć szamanek, trzej herosi niebiescy i najwyższe demony (abaassy); kolejny świat zamieszkany jest przez ludzi, ich dusze oraz zmarłych; i wreszcie świat najniższy, objęty w posiadanie przez zniekształcone i przerażające bestie.
Chyskyyrai (właśc.Valentina Romanowa), urodzona w 1971 roku, jest artystką o różnych zainteresowaniach, często łączy muzykę własnego narodu opartą na starej sztuce olonho i jeszcze starszych szamańskich tradycjach z ekspe- rymentami z muzyką rockową i awangardową. Nagrała dotąd dwie płyty: Chyskyyrai Mysterias oraz Siberian Extreme.

Olonho, jakucki epos, znajduje się na światowej liście dziedzictwa niematerialnego UNESCO.